Wyjaśnić niewyjaśnione. Pomóc potrzebującym...

Policjanci podkreślają, że za niewyjaśnionymi sprawami kryminalnymi kryją się nie tylko tomy akt i zabezpieczone dowody, ale przede wszystkim historie zbrodni i bliscy ofiary żyjący latami bez odpowiedzi na pytanie: co wówczas się wydarzyło? Z tego właśnie powodu Archiwum X zorganizowało ogólnopolską kampanię „Nie przestajemy szukać!”, którą Biuro Kryminalne Komendy Głównej Policji realizuje wraz z Biurem Komunikacji Społecznej KGP. Akcja jest jednym z elementów Tygodnia Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem prowadzonym, aby przypomnieć, że sprawy zabójstw sprzed wielu lat dotyczą realnych ludzi, ich rodzin i bliskich. I że wciąż mogą zostać wyjaśnione.

Ludzkie historie
Policjanci z Archiwum X próbują odtwarzać historię ofiar, wyjaśniać, co wydarzyło się przed laty. Chcą znaleźć odpowiedzi na pytania, które stawiają rodzina i bliscy żyjący od lat z ciężarem niewiedzy.

Nowoczesne technologie (badania DNA i zaawansowane analizy kryminalistyczne) umożliwiają poszukiwanie nowych tropów i dokładne przyjrzenie się dowodom. Postęp techniczny nie jest jedynym czynnikiem decydującym o możliwości rozwiązania spraw sprzed lat. Równie ważna okazuje się ludzka pamięć i gotowość do podzielenia się informacjami z organami ścigania. Kampania ma przekonać świadków zdarzeń o charakterze kryminalnym do zgłaszania nawet pozornie nieistotnych szczegółów. Właśnie takie informacje wiele razy okazywały się kluczowe.

– Ludzka pamięć jest ulotna, a czas gra na naszą niekorzyść. Traumatyczne przeżycia, które towarzyszyły bliskim ofiar i świadkom popełnionych zbrodni, pozostają w zakamarkach pamięci na długo. Czasami wystarczy jednak niewielki impuls, bodziec, który spowoduje, że staną się one znowu żywe. Powrót do zdarzeń i tragicznych historii sprzed lat, które mogą przywołać wspomnienia trudne dla świadka, ale ważne dla funkcjonariuszy Archiwum X, to cel kampanii „Nie przestajemy szukać!” – mówi insp. dr Michał Białęcki, Dyrektor Biura Kryminalnego KGP.

W rozwiązywaniu spraw, których nie udało się wyjaśnić wcześniej, wielokrotnie pomagały detale, które wcześniej wydawały się bez znaczenia.

W dochodzeniu do prawdy oraz niesieniu wsparcia osobom pokrzywdzonym przestępstwem ważną rolę ma również empatia i odpowiedzialność społeczna.

– Za każdą niewyjaśnioną sprawą kryje się ludzkie cierpienie i oczekiwanie na prawdę. Mamy świadomość odpowiedzialności, która ciąży na policji, dlatego wracamy do wielu spraw nawet po kilkunastu czy kilkudziesięciu latach – mówi insp. Katarzyna Nowak, rzecznik prasowy komendanta głównego policji – Nasza kampania ma pokazać, że upływ czasu nie zamyka drogi do sprawiedliwości, a nowe możliwości analityczne, doświadczenie policjantów i informacje przekazywane przez świadków mogą przynieść długo oczekiwany przełom w śledztwie.

Archiwum X 
Zespoły określane mianem Archiwum X funkcjonują w polskiej policji od końca lat 90. XX w. Pierwszy z nich powstał w 1999 roku w KWP w Krakowie. Jego doświadczenia pokazały, że

Warto spojrzeć na sprawy sprzed lat, ponieważ rozwój wiedzy i techniki, może dać przełom w rozwiązaniu spraw sprzed lat. Postęp technologiczny i rozwój kryminalistyki stały się impulsem do powstania kolejnych takich zespołów. Dzięki badaniom DNA można ustalić coś, co dawniej wydawało się niemożliwe do ustalenia.

Centralne Archiwum X, czyli Wydział Przestępstw Niewykrytych Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, powstało 15 maja 2023 roku. Zajmuje się najpoważniejszymi niewyjaśnionymi sprawami przeciwko życiu i zdrowiu, zaginięciami sprzed lat oraz szczególnie trudnymi postępowaniami. Policjanci współpracują z prokuraturą, wspierają jednostki terenowe i koordynują działania w całym kraju.

Nie przestajemy szukać
Czyjeś wspomnienie może stać się brakującym elementem układanki w sprawach prezentowanych w kampanii Archiwum X „Nie przestajemy szukać!” Pomóc w ustaleniu prawdy może każda, nawet najmniejsza informacja.

Osoby, które mają wiedzę na temat zdarzeń przedstawionych podczas kampanii proszone są o kontakt telefoniczny pod numerem +48 509 985 025 lub mailowy pod adresem [email protected]. Policja zapewnia pełną anonimowość.

Prokuratura zaprasza
Podczas Tygodnia Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem prokuratorzy na terenie całego kraju udzielają nieodpłatnych informacji prawnych. Punktem kulminacyjnym tygodnia jest Międzynarodowy Dzień Ofiar Przestępstw przypadający na 22 lutego. W inicjatywę zaangażowały się: prokuratury, sądy, policja, przedstawiciele zawodów prawniczych oraz organizacje pozarządowe.

W prokuraturach regionalnych, okręgowych i rejonowych na terenie całego kraju w dniach 16-20 lutego 2026 r. można nieodpłatnie uzyskać profesjonalną informację prawną, której udzielają prokuratorzy, asesorzy prokuratury lub asystenci prokuratorów. Zakres udzielanej pomocy oraz harmonogram dyżurów będą dostępne na stronach internetowych poszczególnych jednostek.