Taka wystawa zdarza się raz na 500 lat

Przez ponad 300 lat w samym sercu obecnej Polski funkcjonowało księstwo niezależne od ówczesnej Korony Polskiej. Rządzili nim przedstawiciele dumnej gałęzi Piastów Mazowieckich. W 2026 roku mija 500 lat od włączenia książęcego Mazowsza do Królestwa Polskiego. Jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń związanych z tą rocznicą będzie wielka wystawa Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego.

Przygotowaniem ekspozycji zajęło się Muzeum Mazowieckie w Płocku. W muzealnej siedzibie przy ul. Kolegialnej 6 będzie można zanurzyć się w fascynującym świecie średniowiecznych intryg, przyjrzeć się z bliska zapierającym dech w piersiach skarbom złotnictwa, usłyszeć historię walki o władzę, która do tej pory rozpala wyobraźnię badaczy. Nie będziemy mieli do czynienia ze zwykłą, statyczną ekspozycją, ale z porywającą, nowoczesną opowieścią o tożsamości, ambicji i przetrwaniu.

Mazowsze w czasach średniowiecza wręcz prosi się o serialowy scenariusz. Pomroka dziejów do tej pory kryje mroczną zagadkę śmierci ostatnich książąt, Stanisława i Janusza III (zmarłych w wieku zaledwie 24 lat), która wywołała na dworze falę plotek o otruciu. To tylko jeden z motywów wystawy, która opowiada również o silnych kobietach, które w dawnych wiekach miały wielki wpływ na tutejszą politykę:

Na wystawie podziwiać będzie można arcydzieła polskiego średniowiecza z najważniejszych krajowych muzeów, archiwów i kolekcji prywatnych. Najważniejsze z nich to herma św. Zygmunta z piastowskim diademem – jeden z najcenniejszych zabytków polskiego średniowiecza wykonany ze srebra i złota, ozdobiony kamieniami. Kolejne skarby, które podziwiać będziemy na jubileuszowej ekspozycji, to: XII-wieczna Biblia Płocka, Złoty Kodeks Pułtuski, kielich i patena fundacji Konrada Mazowieckiego , miecz sprawiedliwości króla Zygmunta I Starego, książęce monety, pergaminowe dokumenty z pieczęciami oraz gotyckie rzeźby.

Wzbogaceniem ekspozycyjnej przestrzeni będą interaktywne cyfrowe mapy Księstwa Mazowieckiego, specjalne animacje oraz prezentacja fotograficzna romańskiej i gotyckiej architektury regionu. Dla najmłodszych przygotowany będzie kącik edukacyjny.

Płocka wystawa jest zwieńczeniem projektu „Mazowsze dla Korony”, który obejmował między innymi historyczne zajęcia w 240 szkołach regionu. Wystawa plenerowa przybliżająca dziedzictwo Piastów prezentowana była w 33 miejscowościach. Łukasz Zakrzewski nakręcił film „Biały rycerz. Porwanie księcia Janusza”. W dniach 15–17 września 2026 roku odbędzie się także prestiżowa konferencja naukowa „Mazowsze w dobie inkorporacji do Królestwa Polskiego 1462–1526”.